Edukacja

Litery rosyjskie – pisownia i wymowa

W klasyfikacji portalu Ethnologue (wydanie 2017) rosyjski uplasował się na 8. miejscu wśród języków z największą ilością użytkowników – dla 154 mln to język ojczysty, a dla 113 mln to drugi lub kolejny język – łącznie posługuje się nim 268 mln ludzi. Skoro znalazłeś się na tej stronie, podjąłeś wyzwanie jego nauki. Jak już na pewno wiesz, jest to język zapisywany uproszczoną wersją cyrylicy – ucząc się pisowni poszczególnych liter rosyjskich pewnie poczujesz się znów jak dziecko zgłębiające tajniki nowego świata. Przedstawiamy ci dziś litry rosyjskie – ich nazwy oraz wymowę, a także mówimy o tych, które zniknęły z alfabetu, ale być może gdzieś i kiedyś możesz się na nie natknąć, warto więc być świadomym.

Litery rosyjskie – nazwy i wymowa

Litera Nazwa Wymowa
А а А A
Б б Бэ Be
В в Вэ We
Г г Гэ Ge
Д д Дэ De
Е е Йе Je
Ё ё Йо Jo
Ж ж Жэ Że
З з Зэ Ze
И и И I
Й й И краткое I kratkaje
К к Ка Ka
Л л Эл El
М м Эм Em
Н н Эн En
О о О O
П п Пэ Pe
Р р Эр Er
С с Эс Es
Т т Тэ Te
У у У U
Ф ф Эф Ef
Х х Ха Ha
Ц ц Цэ Ce
Ч ч Че tćie
Ш ш Ша Sza
Щ щ Ща śa
Ъ Твёрдый знак Twiordyj znak (bez wymowy, wpływa na wymowę sąsiednich samogłosek i spółgłosek)
Ы ы Ы Y
Ь Мя́гкий знак Miakkij znak(bez wymowy, wpływa na wymowę sąsiednich samogłosek i spółgłosek)
Э э Э оборотное E abarotnaje
Ю ю Йу Ju
Я я Йа Ja

Grażdanka – czyli zapis języka rosyjskiego

Być może kojarzycie nazwę grażdanka. Język rosyjski jest właśnie nią zapisywany. Jest to uproszczona wersja cyrylicy, którą pierwotnie wprowadził Piotr Wielki ( 1918 roku miało miejsce kolejne jej uproszczenie), a opracował Piotr Mohyła. Współcześnie składa się z 33 liter rosyjskich.

Litery rosyjskie – apostrof zamiast litery ъ

Podejmując się nauki liter rosyjskich, ich pisowni i wymowy, zakładamy, że chcesz nauczyć się posługiwać się tym językiem. Warto więc już na samym początku być świadomym kilku rzeczy, z którymi być może zetkniesz się w trakcie nauki. Oto jedna z nich.

W latach 20. i 30. XX wieku literę ъ zastępowano apostrofem. Dlaczego tak się działo? Z dość prozaicznego powodu. Ówczesne maszyny do pisania i czcionki w drukarniach nie zawierały jej. Choć w latach 1940-1970 już się pojawiła wciąż korzystano z apostrofu lub ze znaku “. Zresztą jeśli kiedykolwiek przyjdzie ci mieć w rękach jakiś odręczny tekst człowieka starszej daty, nie zdziwiłoby nas zbytnio gdybyś spotkał się właśnie z takim zapisem.

Litery rosyjskie – o tych, które zniknęły w latach 1917-1918

Trochę pachnie to jakąś kryminalną opowieścią, ale fakt, faktem, że w latach 1917-1918 z liter rosyjskich zniknęły niektóre z nich. O jakie chodzi? Już mówimy!

W tych latach miała miejsce reforma ortografii rosyjskiej. To właśnie w jej wyniku zniknęły 4 litery rosyjskie, mianowicie:

  • Ѣѣ (jać – ros. ять) – zastąpiono ją literą Е,

  • Ѳѳ (fita – ros. фита) – zastąpiono ją literą Ф,

  • Іі (i diesiatiericznoje – ros. и десятеричное) – zastąpiono ją literą И,

  • Ѵѵ (iżyca – ros. ижица) – zastąpiono ją literą И.

Największe poruszenie wywołało usunięcie litery Ѣ, która kiedyś była powszechnie używana w piśmiennictwie rosyjskim.